Οι κομήτες αποτελούνται από πάγο, σκόνη και μικρά κομμάτια πετρωμάτων, χαλαρά συνδεδεμένα μεταξύ τους – τους αποκαλούμε και “βρόμικες χιονόμπαλες” – μικρά ουράνια σώματα, σαν ένα βουνό εδώ στη Γη, που όταν πλησιάζουν στον Ήλιο μεταμορφώνονται, αναπτύσσοντας ουρές εκατομμυρίων χιλιομέτρων. Image Credit: SimgDe
Στην κεφαλή του κομήτη βρίσκεται ένας πυρήνας βράχων και πάγων με ακανόνιστο σχήμα, μόλις μερικά χιλιόμετρα σε μέγεθος. Ο πυρήνας έχει νεφελώδη όψη γιατί το φως του Ήλιου εξαχνώνει τον πάγο μετατρέποντάς τον σε αέριο. Το αέριο αυτό περιβάλλει τον πυρήνα και ονομάζεται κόμη (μαλλιά). Η κόμη έχει διάμετρο δεκάδων χιλιάδων χιλιομέτρων.
Μα το πιο εντυπωσιακό είναι η ουρά – ή για την ακρίβεια, οι ουρές – οι οποίες εκτείνονται για εκατομμύρια ή και εκατοντάδες εκατομμύρια χιλιόμετρα στο διάστημα.
H ηλιακή ακτινοβολία εξαχνώνει τον πάγο δημιουργώντας πίδακες αερίων που κουβαλούν μαζί και σωματίδια σκόνης. Έτσι δημιουργούνται δύο διακριτές ουρές:
oυρά σκόνης (καμπυλώνεται)
oυρά ιόντων αερίων (ευθύγραμμη, δείχνει πάντα απέναντι από τον Ήλιο)
Οι ουρές εκπέμπουν φως λόγω διαφορετικών μηχανισμών:
η σκόνη ανακλά απ’ ευθείας το φως του Ήλιου
τα ιόντα αερίων ακτινοβολούν παράγοντας το δικό τους φως λόγω ιονισμού
Τα σωματίδια σκόνης που απελευθερώνονται από τον πάγο, ωθούνται από την πίεση της ηλιακής ακτινοβολίας και αρχίζουν να απομακρύνονται αργά από την κεφαλή, μένοντας λίγο πίσω καθώς ο κομήτης συνεχίζει να κινείται στην τροχιά του. Γι’ αυτό και η ουρά σκόνης καμπυλώνεται.
Η ουρά ιόντων είναι ευθύγραμμη και δείχνει πάντα απέναντι από τον Ήλιο, ακολουθώντας τις ροές του ηλιακού ανέμου. Τα ιόντα, καθώς είναι φορτισμένα, ακολουθούν το μαγνητικό πεδίο του πλάσματος του ηλιακού ανέμου.
Μέχρι σήμερα έχουμε εντοπίσει πάνω από 6.600 κομήτες, μα υπάρχουν δισεκατομμύρια που περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο, σε τροχιές που φθάνουν μέχρι και το μέσο της απόστασης από το κοντινότερο άστρο. Οι περίοδοι περιφοράς τους κυμαίνονται από δεκάδες μέχρι και εκατομμύρια χρόνια.
Διαβάστε εδώ πως να τον εντοπίστε στον ουρανό τον κομήτη Neowise
Αν μπορείτε να δείτε τα αστέρια της Μεγάλης Άρκτου, μπορείτε να βρείτε τον κομήτη NEOWISE στον νυχτερινό ουρανό! Μετά το ηλιοβασίλεμα κοιτάξτε κάτω από την κουτάλα – κάτω από τη διάσημη διαστημική κατσαρόλα προς τα βορειοδυτικά. Ψάξτε για ένα θαμπό “αστέρι” με ουρά. Αν δεν είστε σε σκοτεινό μέρος δύσκολα θα τον εντοπίσετε με γυμνό μάτι. Μα πολύ εύκολα αν έχετε ένα ζευγάρι ΚΙΑΛΙΑ. Η ουρά που θα δείτε δεν θα είναι τόσο μεγάλη όσο της αστροφωτογραφίας, μα το συναίσθημα που θα βιώσετε μόλις τον εντοπίσετε είναι μοναδικό! Ειδικά αν αναλογιστείτε ότι βλέπετε έναν κομήτη να απομακρύνεται πλέον από τον Ήλιο προς τις εσχατιές του ηλιακού μας συστήματος, για να ξαναπεράσει από τη γειτονιά μας σε 6.800 χρόνια.
—
Κώστας Σακκάς
