Ο Μπετελκέζ (πάνω αριστερά στο τραπέζιο του Ωρίωνα) είναι μεταβλητός αστέρας —η φωτεινότητά του αλλάζει με τον χρόνο. Υπάρχει μια αρκετά κατανοητή περίοδος 400 ημερών (λόγω εσωτερικών διεργασιών) και μία παράξενη 2.000 ημερών που είναι δύσκολο να εξηγηθεί. Ένα δεύτερο αστέρι σε τροχιά κάθε έξι χρόνια είναι μια καλή εξήγηση. Το σύστημα γίνεται πιο φωτεινό όταν το αστέρι είναι ορατό και πιο αμυδρό όταν κρύβεται πίσω από το κύριο άστρο, τον Big Β.
Τον Δεκέμβριο του 2024, αστρονόμοι ίσως εντόπισαν τον συνοδό αστέρα (τον Betelbuddy) με το 8,1 μέτρων τηλεσκόπιο Gemini στη Χαβάη.
H παρατήρηση δεν είναι ξεκάθαρη, πρέπει να περιμένουμε μέχρι το 2027 όταν ο Betelbuddy βρεθεί και πάλι στη μέγιστη αποχή (στην μέγιστη απόσταση από τον Big Β) για να επαναλάβουμε τη μέτρηση.
Μα τώρα προέκυψαν νέα δεδομένα, και αν και έμμεσα, συνηγορούν στην πιθανή ύπαρξη του Betelbuddy.
Ο Big B είναι ένας κόκκινος υπεργίγαντας, ένα τεράστιο αστέρι (περίπου 15 φορές τη μάζα του Ήλιου) κοντά στο τέλος της ζωής του. Έχει εξαντλήσει το υδρογόνο στον πυρήνα που μπορούσε να συντήξει σε ήλιο και τώρα συντήκει ήλιο. Αυτό εκλύει πολύ περισσότερη ενέργεια από τη σύντηξη υδρογόνου, ενέργεια που απορροφάται από τα εξωτερικά στρώματα αερίων του άστρου που διαστέλλονται. Ο Μπετελγκέζ έχει γίνει τεράστιος αυξάνοντας σημαντικά την επιφάνειά του, κάτι που παραδόξως ψύχει το άστρο, και αλλάζει το χρώμα του σε κόκκινο, γι’ αυτό και “κόκκινος γίγαντας”.
Οι κόκκινοι υπεργίγαντες είναι τόσο τεράστιοι ώστε τα εξωτερικά τους στρώματα είναι πολύ αραιά. Για εκατοντάδες εκατομμύρια χιλιόμετρα το άστρο μοιάζει περισσότερο με ένα καυτό κενό παρά με αέριο. Το υλικό εκεί είναι πολύ αραιό, ωστόσο υπάρχει.
Το δεύτερο άστρο (ο Betelbuddy) θα περιφέρεται γύρω από τον Big B σε απόσταση περίπου 1,4 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων, μέσα σε ένα στρώμα της ανώτερης ατμόσφαιρας του Betelgeuse που ονομάζεται χρωμόσφαιρα.
Αν έχετε ένα αστέρι που κινείται μέσα σε ένα νέφος αερίου, θα συμπιέζει το αέριο μπροστά του, και θα αφήνει πίσω του ένα ίχνος όπως ένα σκάφος στο νερό.
Οι αστρονόμοι κατάφεραν να παρατηρήσουν αυτό το ίχνος, με διακυμάνσεις στο φάσμα απορρόφησης του μαγγανίου, καθώς το μαγγάνιο είναι πολύ καλό στο να απορροφά φως.
Παρατηρούμε μεγαλύτερη απορρόφηση στο φάσμα του μαγγανίου με περίοδο 2.000 ημερών, αλλά αφού ο Betelbuddy έχει κρυφτεί πίσω από τον Big B. Οι διακυμάνσεις δηλαδή δεν μπορούν να οφείλονται στο ίδιο το άστρο, αλλά στο ίχνος που έχει αφήσει πίσω. Το υλικό εκεί είναι ελαφρώς πυκνότερο οπότε απορροφά καλύτερα το φως, εξού και το μεγαλύτερο φάσμα απορρόφησης.
Δεν είμαστε ακόμη σίγουροι αν ο Μπετελγκέζ είναι διπλό άστρο, μα οι ενδείξεις είναι ισχυρές.
