Η αποστολή Artemis 1, πέρα από το διαστημικό σκάφος Orion, θα στείλει στο διάστημα και δέκα μικροδορυφόρους μεγέθους όσο ένα κουτί παπούτσια. Οι δορυφόροι αυτοί ονομάζονται Cubesats καθώς αποτελούνται από κυβικά τμήματα (units) ακμής 10 εκατοστών. Έξι τέτοια τμήματα μαζί (6U) έχουν διαστάσεις 20 cm × 10 cm × 34 cm.
Tοποθετούνται σε ένα δακτυλιοειδές τμήμα το Orion Stage Adapter στον πύραυλο SLS που έχει θέσεις για 17 μικροδορυφόρους. Στην επικείμενη αποστολή 10 τέτοιοι δορυφόροι πρόλαβαν τις προθεσμίες και περιμένουν τώρα την εκτόξευση.
Δείτε στο βίντεο πως θα αναπτυχθούν οι μικροδορυφόροι στο διάστημα.
Μετά τον ελιγμό trans-lunar injection το Interim Cryogenic Propulsion Stage θα αποκολληθεί από το ORION και όταν βρεθεί σε ασφαλή απόσταση θα αρχίσει να απελευθερώνει το δευτερεύον φορτίο, τους μικροδορυφόρους στο διάστημα.
Στο διάστημα οι μικροδορυφόροι αναπτύσσουν ηλιακά πάνελ για ενέργεια. Καθώς οι μπαταρίες τους δεν είναι σχεδιασμένες για πολλές ημέρες χωρίς φόρτιση ίσως κάποιοι έχουν πρόβλημα αν υπάρξουν πολλές αναβολές της εκτόξευσης.
Οι Cubesats έχουν μεγάλη συμβολή στην επιστημονική έρευνα με μικρό κόστος. Κάποιοι θα μελετήσουν πιθανές θέσεις προσσελήνωσης, τη ραδιενέργεια στο διάστημα, τον Ήλιο, ένας θα πάει σε αστεροειδή και άλλος θα προσσεληνωθεί στην επιφάνεια του Φεγγαριού.
Το πρόγραμμα Artemis στοχεύει στο Νότιο Πόλο της Σελήνης περιοχές δίπλα σε κρατήρες που ο πυθμένας τους περιέχει μεγάλες ποσότητες νερού. Στον νότιο πόλο της Σελήνης ο Ήλιος περιφέρεται συνεχώς γύρω γύρω χαμηλά στον ορίζοντα. Έτσι στο χείλος των κρατήρων έχει πάντα ημέρα. Μα στον πυθμένα συμβαίνει το αντίθετο, εκεί δεν φθάνει ποτέ το φως του ήλιου. Ο πυθμένας παραμένει στη σκιά για δισεκατομμύρια χρόνια γι΄αυτό και περιέχει μεγάλες ποσότητες νερού σε παγωμένη μορφή.
Ας δούμε τους 10 Cubesats της αποστολής Artemis 1:
1. Lunar Ice Cube
Το Lunar Ice Cube περιέχει έναν κινητήρα ιόντων και θα μπει σε τροχιά σε απόσταση 100 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Σελήνης. Με ένα φασματόμετρο το Broadband InfraRed Compact High-Resolution Exploration Spectrometer (BIRCHES) θα μελετήσει την κατανομή του νερού στην επιφάνεια αλλά και στην πολύ αραιή ατμόσφαιρα της Σελήνης (τόσο αραιή σαν τη γήινη ατμόσφαιρα στο ύψος του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού). Κατασκευάστηκε από το Morehead State University σε συνεργασία με το NASA’s Goddard Space Flight Center κα την Busek Company.
2. Lunar Polar Hydrogen Mapper ή LunaH-Map
Το LunaH-Map έχει στόχο τη χαρτογράφηση της περιεκτικότητας σε υδρογόνο της επιφάνειας της Σελήνης, ειδικότερα στις περιοχές που βρίσκονται μονίμως στη σκιά. Μεγάλη περιεκτικότητα σε υδρογόνο δηλώνει την ύπαρξη νερού. Η αποστολή θα διαρκέσει 60 ημέρες ολοκληρώνοντας 141 ελλειπτικές τροχιές με κοντινότερα περάσματα στα 5 km πάνω από τον κρατήρα Σάκλετον στον νότιο πόλο της Σελήνης. Αναπτύχθηκε από το Arizona State University.
3. LunIR
Το LunIR θα κάνει μια κοντινή διάβαση καταγράφοντας στο υπέρθυρο και συλλέγοντας δεδομένα για τη σύσταση και τη θερμοκρασία της επιφάνειας της Σελήνης για την επιλογή θέσεων προσσελήνωσης στο μέλλον. Θα δοκιμάσει επίσης μια νέα τεχνολογία προώθησης ιόντων που ονομάζεται electrospray propulsion. Αναπτύχθηκε από την Lockheed Martin.
4. OMOTENASHI (Outstanding MOon exploration TEchnologies demonstrated by NAno Semi-Hard Impactor)
Το OMOTENASHI της JAXA (Ιαπωνική Διαστημική Υπηρεσία) θα προσσεληνώσει ένα μικρό ρομποτάκι για τη μέτρηση της ραδιενέργειας στην επιφάνεια της Σελήνης.
5. EQUULEUS (EQUilibriUm Lunar-Earth point 6U Spacecraft)
Το EQUULEUS επίσης της JAXA σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Τόκυο, θα μελετήσει την ακτινοβολία στην περιοχή του διαστήματος γύρω από τη Γη. Θα εξερευνήσει την πλασματόσφαιρα, το εσωτερικό της γήινης μαγνητόσφαιρας που αποτελείται από πλάσμα δηλαδή ιονισμένα άτομα αερίων που έχουν χάσει ηλεκτρόνια. Θα παρέχει πληροφορίες για την προστασία τόσο ανθρώπων όσο και ηλεκτρονικών συσκευών από επικίνδυνες ακτινοβολίες.
Θα δείξει επίσης ότι μπορεί να επιτευχθεί έλεγχος τροχιάς με πολύ μικρή ώση καθώς χρησιμοποιεί τεχνολογία προώθησης με νερό, το οποίο θα θερμαίνεται στους 100 βαθμούς και απελευθερώνεται σαν ατμός. Μετά από ένα πέρασμα από τη Σελήνη θα μπει σε σταθερή τροχιά γύρω από το σημείο L2 Γης – Σελήνης.
6. Near-Earth Asteroid Scout (NEA Scout)
To Near-Earth Asteroid Scout της NASA θα μελετήσει τον γεωπλήσιο αστεροειδή 2020 GE. Για να φθάσει μέχρι εκεί θα κινείται με ένα ηλιακό ιστίο επιφάνειας 85 τετραγωνικών μέτρων. Πως θα χωρέσει ένα τέτοιο ιστίο σε έναν μικροδορυφόρο; Δείτε στις φωτογραφίες το ιστίο κλειστό και το μέγεθός του όταν αναπτυχθεί στο διάστημα! Η διάρκεια της αποστολής θα είναι 2,5 χρόνια.
Το ιστίο διπλωμένο για να τοποθετηθεί στον Cubesat NEA Scout
Το μέγεθος του ιστίου όταν αναπτυχθεί στο διάστημα.
7. CubeSat for Solar Particles (CuSP)
To CubeSat for Solar Particles (CuSP) θα μπει σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο για να μελετήσει τον ηλιακό άνεμο και ηλιακά συμβάντα όπως ηλιακές καταιγίδες που μπορεί να έχουν επιπτώσεις στη Γη, όπως παρεμβολές στις τηλεπικοινωνίες, καταστροφή δορυφόρων ή ακόμη και προβλήματα σε δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας στο έδαφος.
Το CuSP είναι δοκιμή για το πως θα λειτουργούσε ένα δίκτυο μικροδορυφόρων γύρω από τον Ήλιο για τη μελέτη και πρόγνωση του διαστημικού καιρού. Αναπτύχθηκε από το Southwest Research Institute
8. BioSentinel
Το BioSentinel της NASA είναι ένα πείραμα αστροβιολογίας. Η αποστολή χρησιμοποιεί μαγιά ως «πρότυπο οργανισμό» για να κατανοήσει πώς οι ακτινοβολίες υψηλής ενέργειας μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στο DNA.
Η μαγιά επιλέχθηκε επειδή ο τρόπος που επιδιορθώνεται μια βλάβη στο DNA της είναι παρόμοιος με τον τρόπο που λαμβάνει χώρα η διαδικασία και στους ανθρώπους.
9. Team Miles
Το Team Miles της NASA θα μεταβεί σε απόσταση 60 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη επιδεικνύοντας πλοήγηση στο βαθύ διάστημα χρησιμοποιώντας καινοτόμους προωθητές πλάσματος. Ταξιδεύοντας μακρύτερα από οποιοδήποτε σκάφος μεγέθους 6U cubesat μέχρι σήμερα, θα δοκιμάσει λογισμικό ραδιοεπικοινωνίας με τη Γη. Αναπτύχθηκε από την Fluid and Reason, LLC.
10. ArgoMoon
Το ArgoMoon προτάθηκε και κατασκευάστηκε από την Ιταλική εταιρεία Argotec, ο μόνος ευρωπαϊκός δορυφόρος της αποστολής.
Ο μικροδορυφόρος ArgoMoon θα ταξιδεύει δίπλα στο ICPS, απεικονίζοντας σε πραγματικό χρόνο την ανάπτυξη των υπόλοιπων Cubesats. Θα κινηθεί γύρω από τον Ήλιο καταγράφοντας την αντοχή των υλικών του στις υψηλές ακτινοβολίες έξω από τη γήινη μαγνητόσφαιρα.
Ας ελπίσουμε να πάνε όλα καλά στην εκτόξευση του Σαββάτου 3 Σεπτεμβρίου στις 21:17 ώρα Ελλάδας και να δούμε να εξελίσσονται όλες αυτές οι θαυμάσιες αποστολές!
Διαβάστε περισσότερα για την αποσοτλή Άρτεμις 1 εδώ: https://planetariumotg.gr/artemis-1-epistrofi-sti-selini/
– –
Κώστας Σακκάς
Φορητό Ψηφιακό Πλανητάριο – Planetarium on the Go
Φέρνουμε τον έναστρο ουρανό σε εσάς!
