Αποστολές στους Αστεροειδείς
Οι Αστεροειδείς είναι μικρότερα βραχώδη ή μεταλλικά αντικείμενα, που περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο στο εσωτερικό ηλιακό σύστημα μέχρι και την τροχιά του Δία.
Υπάρχουν δισεκατομμύρια(!) μεγαλύτεροι από 100 μέτρα και εκατομμύρια μεγαλύτεροι από ένα χιλιόμετρο σε μέγεθος. Οι περισσότεροι είτε στην Κύρια Ζώνη των Αστεροειδών (μεταξύ Άρη και Δία) είτε στην τροχιά του Δία στους επονομαζόμενους Τρωικούς Αστεροειδείς. Παρά το πλήθος τους, η συνολική μάζα των αστεροειδών είναι μόλις το 3% της μάζας της Σελήνης.
Μερικές φορές αστεροειδείς πέφτουν στη Γη.
Ο Itokawa, αστεροειδής 535 μέτρων που επισκέφτηκε το Ιαπωνικό σκάφος Hayabusa, και συνέλλεξε υλικό που επέστρεψε στη Γη – Credit: JAXA
Μπορεί να φαντάζεστε τους αστεροειδείς σαν γιγάντιους βράχους μα αυτό δεν ισχύει. Οι περισσότεροι είναι συσσωματώματα θραυσμάτων, σωροί από βράχια και πέτρες, προσκολλημένα μεταξύ τους υπό την επίδραση της βαρύτητας.
Οι αστεροειδείς αποτελούν διαστημικά “απολιθώματα” από το αρχέγονο υλικό του σχηματισμού των πλανητών πριν 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια.
Η αποστολή OSIRIS-Rex επέστρεψε υλικό από τον αστεροειδή Bennu όπου ανιχνεύτηκαν υλικά της ζωής:
14 από τα 20 αμινοξέα, τα μόρια που συνθέτουν τις πρωτεΐνες
και οι πέντε νουκλεοβάσεις που συνθέτουν το DNA🧬
Βρέθηκαν επίσης ορυκτά και άλατα που υποδηλώνουν ιστορικό ύπαρξης υγρού νερού που χρησιμεύει ως διαλύτης για τον σχηματισμό των ανωτέρω ενώσεων, και στην μετέπειτα αλληλεπίδρασή τους για τον σχηματισμό της ζωής.
Η ανάλυση του δείγματος συνηγορεί ότι οι αστεροειδείς όχι μόνο έφεραν το νερό στη Γη🌊 μα και τα ίδια τα συστατικά για τη δημιουργία της ζωής.🌱
Και όχι μόνο στη Γη, τα συστατικά αυτά βρίσκονται παντού στο Ηλιακό Σύστημα, αυξάνοντας τις πιθανότητες να έχει δημιουργηθεί ζωή και σε άλλους πλανήτες και φεγγάρια.
Η ανακάλυψης εξωγήινης ζωής👾 είναι θέμα χρόνου, πρώτα σε κόσμους με νερό σε υγρή μορφή εδώ στο δικό μας Ηλιακό Σύστημα —ήδη δύο σκάφη των ESA (Ευρωπαικός Οργανισμός Διαστήματος) και NASA βρίσκονται καθ΄ οδόν προς φεγγάρια του Δία που διαθέτουν υπόγειους ωκεανούς με νερό σε υγρή μορφή.
Γεωπλήσια Αντικείμενα (Near Earth Objects – NEOs) που έχουμε επισκεφτεί (0, σημαίνει ότι προσεδαφίστηκε). Credit: ESA/NEOCC
Πέρα από τα ανωτέρω έχουμε επίσης επισκεφτεί:
(951) Gaspra το 1991 και (243) Ida το 1993 – αποστολή Galileo
(253) Mathilde το 1997 – αποστολή NEAR Shoemaker
(9969) Braille το 1999 – αποστολή Deep Space 1
(5535) Annefrank το 2002 – αποστολή Stardust
(2867) Šteins το 2008 και 21 Lutetia το 2010 – αποστολή Rosetta
(4) Vesta το 2011-2012 και (1) Ceres το 2015 – αποστολή Dawn
(152830) Dinkinesh το 2023 και (52246) Donaldjohanson το 2025 – αποστολή Lucy
Ακολουθούν οι αποστολές:
Το Tianwen-2 είναι η πρώτη κινεζική αποστολή επιστροφής δείγματος αστεροειδούς. Θα επισκεφτεί τον γεωπλήσιο αστεροειδή 469219 Kamoʻoalewa συλέγοτνας υλικό και επιστρέφοντάς το στη Γη το 2027. Στη συνέχεια το σκάφος θα συνεχίσει για να συναντηθεί με τον ενεργό αστεροειδή 311P/PanSTARRS to 2035 στην κύρια ζώνη ο οποίος αναπτύσσει ουρές σαν κομήτης. Οι ουρές αναπτύσσονται όταν διαφεύγει υλικό λόγω της γρήγορης περιστροφής του αστεροειδούς.
Το Hera είναι το πρώτο σκάφος πλανητικής άμυνας της ESA. Θα μελετήσει το σύστημα Δίδυμου – Δίμορφου, μπαίνοντας σε τροχιά το 2026 και αναλύοντας τις επιπτώσεις της πρόσκρουσης πάνω στον Δίμορφο της αποστολής DART (που έγινε το 2022).
Φέρει μαζί της και τους μικροδορυφόρους Milani και Juventas
Η αποστολή Psyche (Ψυχή) θα μπεί σε τροχιά γύρω από τον ομώνυμο μεταλλικό αστεροειδή το 2029 και θα διερευνήσει την προέλευση των πυρήνων των πλανητών. Ο αστεροειδής 16 Psyche (Ψυχή) ίσως είναι ένας εκτεθειμένος πυρήνας ενός πρωτοπλανήτη που έχασε τα εξωτερικά πετρώδη στρώματα λόγω συγκρούσεων πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.
To DART (Double Asteroid Redirection Test) ήταν μια διαστημική αποστολή της NASA όπου για πρώτη φορά δοκιμάσαμε την πλανητική μας άμυνα αλλάζοντα την τροχιά ενός μικρού σώματος. Σχεδιάστηκε για να αξιολογήσει κατά πόσο μια πρόσκρουση διαστημικού σκάφους μπορεί να εκτρέψει έναν αστεροειδή. Ο στόχος ήταν ο Δίμορφος το φεγγάρι του αστεροειδούς Διδύμου. Ο Δίμορφος έχει διάσταση περί τα 150 μέτρα, ο Δίδυμος περί τα 770 μέτρα. Το DART συγκρούστηκε με τον Δίμορφο το 2022. Η πρόσκρουση μείωσε την περίοδο περιφοράς του Δίμορφου κατά 32 λεπτά, ξεπερνώντας κατά πολύ το εκτιμώμενο των 73 δευτερολέπτων. Η μεγαλύτερη επιτυχία του DART οφείλεται στο ότι κατά την πρόσκρουση εκτοξεύτηκαν συντρίμμια στο διάστημα που ώθησαν περαιτέρω τον Δίμορφο προς την αντίθετη κατεύθυνση. Η επίπτωση των συντριμμιών ήταν σημαντικά μεγαλύτερη από την ορμή της ίδιας της πρόσκρουσης.
Την πρόσκρουση και τα συντρίμμια που εκτοξεύτηκαν στο διάστημα κατέγραψε ο Ιταλικός μικροδορυφόρος Light Italian CubeSat for Imaging of Asteroids (LICIA Cube), που αποκολλήθηκε πριν από το μητρικό σκάφος

Δίμορφος
Η Lucy σε ένα δωδεκάχρονο ταξίδι θα επισκεφτεί οκτώ διαφορετικούς αστεροειδείς – δύο της κύριας ζώνης καθώς και έξι τρωικούς αστεροειδείς του Δία.

Συνέλεξε με επιτυχία δείγμα από τον αστεροειδή Bennu το 2020 και επέστρεψε το δείγμα στη Γη το 2023. Μετονομάστηκε σε OSIRIS-APEX (Apophis Explorer), βρίσκεται καθ’ οδόν για να συναντηθεί με τον Apophis, έναν δυνητικά επικίνδυνο αστεροειδή, το 2029.
Οι αστεροειδείς αποτελούν διαστημικά “απολιθώματα” από το αρχέγονο υλικό του σχηματισμού των πλανητών πριν 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια.
Στο υλικό από τον αστεροειδή Bennu ανιχνεύτηκαν υλικά της ζωής: 14 από τα 20 αμινοξέα, τα μόρια που συνθέτουν τις πρωτεΐνες, καθώς και οι πέντε νουκλεοβάσεις που συνθέτουν το DNA🧬!
Βρέθηκαν επίσης ορυκτά και άλατα που υποδηλώνουν ιστορικό ύπαρξης υγρού νερού που χρησιμεύει ως διαλύτης για τον σχηματισμό των ανωτέρω ενώσεων, και στην μετέπειτα αλληλεπίδρασή τους για τον σχηματισμό της ζωής.
Η ανάλυση του δείγματος συνηγορεί ότι οι αστεροειδείς όχι μόνο έφεραν το νερό στη Γη🌊 μα και τα ίδια τα συστατικά για τη δημιουργία της ζωής.🌱
Και όχι μόνο στη Γη, τα συστατικά αυτά βρίσκονται παντού στο Ηλιακό Σύστημα, αυξάνοντας τις πιθανότητες να έχει δημιουργηθεί ζωή και σε άλλους πλανήτες και φεγγάρια.
Η ανακάλυψης εξωγήινης ζωής👾 είναι θέμα χρόνου, πρώτα σε κόσμους με νερό σε υγρή μορφή εδώ στο δικό μας Ηλιακό Σύστημα —ήδη δύο σκάφη των ESA (Ευρωπαικός Οργανισμός Διαστήματος) και NASA βρίσκονται καθ΄ οδόν προς φεγγάρια του Δία που διαθέτουν υπόγειους ωκεανούς με νερό σε υγρή μορφή.
Το Hayabusa-2 προσεδαφίστηκε στον αστεροειδή 162173 Ryugu τον Φεβρουάριο και τον Ιούλιο του 2019 και συνέλεξε δείγμα υλικού το οποίο επέστρεψε στη Γη το 2020. Τα μικρά rover HIBOU και OWL καθώς και το MASCOT lander αποδεσμεύτηκαν και έφτασαν στην επιφάνεια του αστεροειδούς. Τα DCAM-3 και SCI Impactor αναπτύχθηκαν στις 5 Απριλίου 2019. Το DCAM-3 παρατήρησε την πρόσκρουση του SCI.
Δεκ 2014: Εκτόξευση
Δεκ. 2015: Γη – Βαρυτικός Ελιγμός
Ιουν. 2018: Άφιξη στον Ryugu
Σεπ. 2018: Ανάπτυξη δύο Minerva-II1 rovers: Rover-1A (HIBOU) and Rover-1B (OWL) τα οποία λειτούργησαν για 36 και 3 ημέρες αντίστοιχα.
Οκτ. 2018: Ανάπτυξη του MASCOT lander το οποίο λειτουργησε για 17 ώρες
Φεβ. 2019: Αποδέσμευση σώματος (SCI impactor) που προσέκρουσε στον Ryugu και κάμερας (DCAM-3) που κατέγραψε την πρόσκρουση. Το ίδιο το σκάφος ήταν από την απέναντι μεριά του αστεροειδούς για να προστατευτεί από τα συντρίμματα. Στη συνέχεια στιγμιαία προσεδάφιση του ίδιου του σκάφους Hayabusa2 στον κρατήρα της πρόσκρουσης, όπου βραχίωνας συνέλεξε δείγματος υλικού.
Ιουλ. 2019: Ανάπτυξη του MINERVA-II
Ιουλ. 2019: Δεύτερη προσεδάφιση για συλλογή υλικόυ
Νοε. 2019: Το σκάφος αναχωρεί από τον Ryugu
Δεκ. 2020: Φτάνει στη Γη και αποδεσμεύει την κάψουλα με το υλικό που επιστρέφει με ασφάλεια στη Γη
Tον Ιούλιο του 2026 θα περάσει κοντά από τον 98943 Torifune και και θα συναντηθεί με τον 1998 KY26 τον Ιούλιο του 2031.

Το Chang’e 2 ήταν μέρος του Κινεζικού Προγράμματος Σεληνιακής Εξερεύνησης. Μπήκε σε τροχιά ύψους 100 km γύρω από τη Σελήνη το 2010. To 2011 μπήκε σε τροχιά γύρω από το σημείο Lagrangian L2 Γης-Ήλιου. Το 2012 αναχώρησε τον αστεροειδή 4179 Toutatis από τον οποίο πέρασε με επιτυχία κοντά τον Δεκέμβριο του 2012.
Το Dawn μπήκε σε τροχιά για ένα χρόνο γύρω από την Vesta (Εστία) 2011-2012 πριν αναχωρήσει για να μπει σε τροχιά γύρω από τη Ceres (Δήμητρα) το 2015.

Οι μεγαλύτεροι αστεροειδείς είναι αρκετά μεγάλοι για να ονομάζονται πρωτοπλανήτες.
H Δήμητρα είναι ο μεγαλύτερος αστεροειδής. Λόγω μεγέθους και σφαιρικού σχήματος ονομάζεται νάνος πλανήτης. Η μάζα της αποτελεί το 25% της συνολικής μάζας όλων των αστεροειδών.


Το Ευρωπαϊκό σκάφος Rosetta πέρασε κοντά από τους αστεροειδείς 2867 Šteins το 2008 και 21 Lutetia το 2010 στην πορεία του για τον κομήτη 67P/Churyumov–Gerasimenko

To ιαπωνικό Hayabusa ήταν το πρώτο σκάφος που επέστρεψε δείγμα αστεροειδούς στη Γη για ανάλυση. Εκτοξεύτηκε το 2003 και συνάντησε τον αστεροειδή Itokawa το 2005. Ακούμπησε με έναν βραχίωνα στην επιφάνεια, συνέλεξε υλικό το οποίο επέστρεψε στη Γη το 2010. Στην κάψουλα που έφτασε στη Γη βρέθηκαν 1.500 κόκκοι σκόνης, υλικό από τον αστεροειδή, παρόμοιο με των μετεωριτών εδώ στη Γη.
Πέρασε κοντά από τον αστεροειδή 5535 Annefrank το 2002
Πέρασε κοντά από τον αστεροειδή 9969 Braille το 1999 και στα 2.200 km από τον κομήτη 19P/Borrelly το 2001

Το Near Earth Asteroid Rendezvous – Shoemaker (NEAR Shoemaker) μπήκε σε τροχιά το 2000, για ένα έτος γύρω από τον αστεροειδή 433 Eros (Έρως). Στο τέλος της αποστολής προσεδαφίστηκε με επιτυχία στην επιφάνειά του. Η αποστολή τερματίστηκε δύο εβδομάδες αργότερα.
Στην πορεία του για τον Έρως, το 1997 πέρασε σε απόσταση 1.200 km από τον αστεροειδή 253 Mathilde

Η πρώτη κοντινή εικόνα αστεροειδούς, του Gaspra, από το σκάφος Galileo της NASA το 1991. Αυτή η ιστορική εικόνα έδειξε στον κόσμο για πρώτη φορά πώς πραγματικά είναι ένας αστεροειδής.
Ακολουθεί εικόνα του αστεροειδούς Ίδη (Ida) με το φεγγάρι του Δάκτυλο (Dactyl) από την κοντινή διέλευση του Galileo το 1993

