Φορητό Ψηφιακό Πλανητάριο - Planetarium On The Go         English version

instagram

Την προηγούμενη Κυριακή 16 Αυγούστου 2020 ένας αστεροειδής έκανε το κοντινότερο πέρασμα από τον πλανήτη μας  που έχει καταγραφεί, περνώντας μόλις 2.950 km πάνω από την επιφάνεια της Γης!

Αυτό είναι πολύ κοντά. Μόλις το ένα τέταρτο της διαμέτρου της Γης! Τα καλά νέα είναι ότι αστόχησε, μα ακόμη και αν μας πετύχαινε θα είχαμε μόνο ένα φαντασμαγορικό θέαμα στον ουρανό, μία μεγαλειώδη βολίδα, καθώς το μέγεθός του είναι μικρό μόλις 3 - 6 μέτρα (σαν ένα μικρό δωμάτιο). Δηλαδή θα καιγόταν εξολοκλήρου στην ατμόσφαιρα.

2020qg orbit

Η τροχιά του αστεροειδούς 2020 QG μπορεί να τον φέρει πολύ κοντά στη Γη. Στις 16 Αυγούστου 2020 πέρασε λιγότερο από 3.000 km πάνω από την επιφάνεια της Γης. Credit: NASA / JPL-Caltech

Ο αστεροειδής που ονομάζεται 2020 QG ανακαλύφθηκε μερικές ώρες αφού είχε κάνει το κοντινότερο πέρασμα, γιατί καθώς μας ήρθε από τη μεριά του Ήλιου δεν μπορέσαμε να τον εντοπίσουμε νωρίτερα.

Τον βρήκε το ρομποτικό τηλεσκόπιο Zwicky Transient Facility (ZTF) διαμέτρου 1,3 μέτρων στην Καλιφόρνια. Το τηλεσκόπιο αυτό έχει σχεδιαστεί για να αναζητά εκρήξεις υπερκαινοφανών αστέρων, ανιχνεύοντας διαφορές στον ουρανό από νύχτα σε νύχτα, και έτσι μπορεί να εντοπίζει και αστεροειδείς που κινούνται κοντά στη Γη. Υπολογιστές σαρώνουν τις εικόνες και αν βρουν κάτι προωθούν τις εικόνες για να τις ελέγξει ένας άνθρωπος. Περίπου χίλια πιθανά γεγονότα καταγράφονται καθημερινά. Τα περισσότερα είναι τεχνητοί δορυφόροι μα μερικές φορές είναι διαστημικοί βράχοι. Ο συγκεκριμένος εντοπισμός έγινε από έναν Ινδό φοιτητή.

2020qg discovery image

Η φωτογραφία ανακάλυψης του αστεροειδούς 2020 QG. Credit: ZTF/Caltech Optical Observatories

Από την φωτεινότητα και την απόσταση μπορούμε να εκτιμήσουμε το μέγεθος του αστεροειδούς το οποίο είναι αρκετά μικρό, 3 - 6 μέτρα, σαν ένα υπνοδωμάτιο. Για σύγκριση ο αστεροειδής Chelyabinsk που εξερράγη πάνω από τη Ρωσία το 2013 ήταν πολύ μεγαλύτερος, είχε μέγεθος 19 μέτρα.

Ο 2020 QG είναι ένας Απολλώνειος αστεροειδείς (Apollo asteroids), μία ομάδα γεωπλήσιων αντικειμένων, δηλαδή αστεροειδών που πλησιάζουν τη Γη. Η ελλειπτική τροχιά του τον φέρνει κοντά στη Γη και μετά τον απομακρύνει μακρύτερα από τον Άρη. Χρειάζεται 2,7 χρόνια για να ολοκληρώσει μία περιφορά γύρω από τον Ήλιο. Αυτή τη φορά πέρασε τόσο κοντά στη Γη ώστε επηρεάσαμε την τροχιά του. Δεν θα ξαναβρεθεί κοντά μας. Κατά το επόμενο κοντινό πέρασμα το 2028 θα βρεθεί σε απόσταση 50 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη, πολύ μακριά.

Αντικείμενα αυτού του μεγέθους περνούν τόσο κοντά στη Γη με συχνότητα περίπου ένα ανά έτος. Το προηγούμενο ήταν τον Μάιο του 2020 όταν ο αστεροειδής 2020 JJ πέρασε 7.000 km πάνω από τη επιφάνεια του πλανήτη μας.

Οι προσκρούσεις αστεροειδών ικανές να προξενήσουν μεγάλες ζημιές είναι πολύ σπάνιες. Φαινόμενα σαν το Μετέωρο του Τσελιάμπινσκ (Chelyabinsk) είναι ασυνήθιστα, συμβαίνουν ένα ανά αιώνα. Και ακόμη και τότε, τα μετέωρα συνήθως καίγονται πάνω από τον ωκεανό (καλύπτει το 70% της επιφάνειας της Γης οπότε η πιθανότητα είναι μεγαλύτερη) ή πάνω από μέρη με λίγους ή και χωρίς ανθρώπους.

Φυσικά ο κίνδυνος ενός γεωπλήσιου αντικειμένου αν και μικρός υπάρχει, γι' αυτό και οι αστρονόμοι κατασκευάζουν όλο και καλύτερα παρατηρητήρια για τον εντοπισμό τους. Τόσο για τις πληροφορίες που μας δίνουν για το Ηλιακό μας Σύστημα όσο και για την έγκαιρη πρόβλεψη μιας πιθανής σύγκρουσης, ώστε να υπάρχει χρόνος για την αποτροπή της.

--
Κώστας Σακκάς
Planetarium On the Go
Φέρνουμε τον έναστρο ουρανό σε εσάς!