You are currently viewing ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΕΛΙΓΜΩΝ – ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΟΣ ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΣΔΕΣΗ

ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΕΛΙΓΜΩΝ – ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΟΣ ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΣΔΕΣΗ

Κάθε φορά που ένας αστροναύτης βγαίνει έξω από το σκάφος στο διάστημα, η δραστηριότητα ονομάζεται διαστημικός περίπατος (space walk – extravehicular activity (EVA)). Ένας διαστημικός περίπατος διαρκεί συνήθως μεταξύ πέντε και οκτώ ώρες.

Για παράδειγμα απαιτήθηκε δεκαήμερη αποστολή του διαστημικού λεωφορείου Endeavour με πέντε δύσκολους διαστημικούς περιπάτους για την επισκευή του, μόλις αυτό είχε τεθεί σε τροχιά. Έκτοτε έχουν ακολουθήσει τέσσερις ακόμη παρόμοιες αποστολές συντήρησης, για να μπορούμε να θαυμάζουμε όλοι τις μαγικές εικόνες του Hubble.

Συνθήκες Έλλειψης Βαρύτητας

Μια κοινή παρανόηση είναι ότι δεν υπάρχει βαρύτητα στο διάστημα. Κάτι τέτοιο δεν ισχύει, η βαρύτητα υπάρχει παντού. Στο ύψος του Διεθνή Διαστημικού Σταθμό, 400 km πάνω από την επιφάνεια της Γης, η δύναμη της γήινης βαρύτητας είναι περίπου το 90% της βαρύτητας εδώ στο έδαφος.

Αυτό που ισχύει είναι ότι στο διάστημα επικρατούν συνθήκες έλλειψης βαρύτητας. Όταν οι αστροναύτες αιωρούνται απλά βρίσκονται μαζί με το σκάφος τους σε ελεύθερη πτώση, μα δεν “πετυχαίνουν” τη Γη καθώς κινούνται με μεγάλη οριζόντια ταχύτητα (27.600 km/h στον ISS), βρίσκονται δηλαδή σε τροχιά γύρω από τη Γη.

Οπότε βγαίνοντας από το σκάφος δεν κινδυνεύουν να πέσουν στη Γη. Μα αν δεν κρατιούνται από κάπου, ένα μικρό σπρώξιμο είναι αρκετό για να αρχίσουν να αιωρούνται και να χαθούν στο διάστημα. Γι’ αυτό ασφαλίζονται με ιμάντες, όπως μπορείτε να δείτε στο παρακάτω βίντεο.

Μα το 1984, σε τρεις αποστολές διαστημικών λεωφορείων, οι αστροναύτες βγήκαν χωρίς πρόσδεση στο διάστημα έχοντας στην πλάτη τους μια αυτόνομη συσκευή ελιγμών (Manned Maneuvering Unit (MMU)), που τους έδινε τη δυνατότητα να εκτελούν εργασίες σε απόσταση από το σκάφος. H συσκευή χρησιμοποιούσε άζωτο ως προωθητικό αέριο το οποίο εξερχόταν από 24 ακροφύσια. Τα χειριστήρια ελέγχου βρισκόταν στο τελείωμα των δύο βραχιόνων της συσκευής.

Ο αστροναύτης Bruce McCandless αιωρείται στο διάστημα κατά τον πρώτο διαστημικό περίπατο χωρίς πρόσδεση το 1984. Credit: NASA

Η πρώτη αποστολή ήταν δοκιμαστική. Για πρώτη φορά ο άνθρωπος πετούσε στο διάστημα χωρίς να είναι συνδεδεμένος με ένα σκάφος. Ο Bruce McCandless έγινε για λίγο και ο ίδιος δορυφόρος της Γης.

Κατά τις δύο επόμενες αποστολές οι αστροναύτες χρησιμοποίησαν τη συσκευή MMU για να πιάσουν δορυφόρους και να τους φέρουν πίσω στο διαστημικό λεωφορείο για επισκευές ή για την επιστροφή τους στη Γη.

Η περισυλλογή του δορυφόρου Westar 6 από τον αστροναύτη Dale Gardner. Credit: NASA

Αυτόνομη συσκευή ελιγμών Manned Maneuvering Unit (MMU)
Μετά τις αποστολές του 1984, η χρήση της συσκευής Manned Maneuvering Unit (MMU) θεωρήθηκε ότι έθετε τους αστροναύτες σε περιττούς κινδύνους. Έκτοτε οι έξοδοι από το σκάφος εκτελούνται με την παραδοσιακή μέθοδο, με τους αστροναύτες προσδεδεμένους με ιμάντες ασφαλείας στο σκάφος.

Για την περίπτωση όμως που από κάποιο λάθος ένας αστροναύτης βρεθεί να αιωρείται στο διάστημα, σε κάθε διαστημικό περίπατο οι αστροναύτες φέρουν στην πλάτη τους μια μικρότερη συσκευή προώθησης, την Simplified Aid For EVA Rescue (SAFER). Ακόμη και εάν απομακρυνθούν στο διάστημα, με ένα joystick ελέγχουν τους προωθητήρες αζώτου για να επιστρέψουν στο σκάφος. Ευτυχώς μέχρι σήμερα ποτέ δεν έχει χρειαστεί να χρησιμοποιηθεί η SAFER.

Η συσκευής διάσωσης Simplified Aid For EVA Rescue (SAFER) αριστερά και δεξιά στην πλάτη ενός αστροναύτη. Credit: NASA

Ο αστροναύτης Mark Lee αιωρείται στο διάστημα κατά την δοκιμή της συσκευής διάσωσης SAFER το 1994. Credit: NASA

Κώστας Σακκάς

Leave a Reply