You are currently viewing Chang’e 5 – Η ΚΙΝΑ ΘΑ ΣΥΛΛΕΞΕΙ ΣΕΛΗΝΙΑΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 44 ΧΡΟΝΙΑ

Chang’e 5 – Η ΚΙΝΑ ΘΑ ΣΥΛΛΕΞΕΙ ΣΕΛΗΝΙΑΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 44 ΧΡΟΝΙΑ

(UPDATED 17.12.2020) – Η κάψουλα της αποστολής Chang’e-5 επέστρεψε στη Γη με τα πετρώματα από τη Σελήνη. Προσγειώθηκε στις 01:30 τοπική ώρα την Πέμπτη στη Μογγολία. Η επιτυχής ολοκλήρωση της αποστολής δείχνει την όλο αυξανόμενη ικανότητα της Κίνας στο διάστημα. Image Credit: CNCA 

Η Κίνα εκτόξευσε χθες, μεσάνυχτα ώρα Ελλάδας, τη διαστημική αποστολή Chang’e-5 με σκοπό τη συλλογή πετρωμάτων από τη Σελήνη. H αποστολή θα επιστρέψει στη Γη στα μέσα Δεκεμβρίου (UPDATE 01.12.2020 – Μόλις είχαμε επιτυχή προσσελήνωση!).

Έχουν περάσει 44 χρόνια από την τελευταία φορά που φέραμε δείγματα από τη Σελήνη. Αν όλα πάνε καλά η Κίνα θα γίνει η τρίτη χώρα που θα το καταφέρει, μετά τις ΗΠΑ με τις αποστολές Apollo που έφεραν 382 kg Σεληνιακών πετρωμάτων και τη Σοβιετική ένωση με τις αποστολές Luna που επέστρεψαν 301 γραμμάρια υλικού.

Η αποστολή Chang’e-5 σχεδιάζει να φέρει πίσω 2 kg πετρωμάτων από μια περιοχή που δεν έχει εξερευνηθεί μέχρι σήμερα. Από τον Ωκεανό των Καταιγίδων (Oceanus Procellarum), μια τεράστια σεληνιακή θάλασσα στη δυτική πλευρά προς το χείλος της ορατής πλευράς της Σελήνης.

Μέρη από όπου έχουμε συλλέξει πετρώματα στη Σελήνη.

Οι σκούρες περιοχές στην επιφάνεια της Σελήνης ονομάζονται θάλασσες αν και δεν περιέχουν ούτε σταγόνα νερό. Οι πρώτοι παρατηρητές φαντάστηκαν αυτές τις περιοχές σαν μεγάλα σώματα νερού, μα στην πραγματικότητα είναι μεγάλες πεδιάδες αναβλύσεων λάβας, από ηφαιστειακές εκρήξεις δισεκατομμύρια χρόνια πριν.

Η αποστολή Chang’e-5 θα πάει σε ένα μέρος όπου γνωρίζουμε ότι ηφαίστεια εκρηγνυόταν στο παρελθόν. Μα θέλουμε να μάθουμε πότε ακριβώς συνέβη αυτό. Τα πετρώματα στο μέρος προσσελήνωσης θεωρούνται πολύ νέα (με ηλικία πιθανώς 1,3 δισεκατομμύρια χρόνια) σε σχέση με τα 3 με 4 δισεκατομμύρια έτη των πετρωμάτων που επέστρεψαν οι αποστολές Apollo και Luna. Η ακριβής χρονολόγηση των νέων πετρωμάτων θα δώσει απαντήσεις για την ηφαιστειακή δραστηριότητα σε όλο το εσωτερικό Ηλιακό Σύστημα.

Οι αστρονόμοι εκτιμούν την ηλικία μιας στερεής επιφάνειας μετρώντας τους κρατήρες επάνω της – όσο παλαιότερη η επιφάνεια τόσο περισσότερους κρατήρες έχει, όσο νεώτερη τόσο λιγότερους.

Η Σελήνη είναι το χρονόμετρο του Ηλιακού μας Συστήματος. Χάρη στην ραδιοχρονολόγηση και ακριβή γνώση της ηλικίας των σεληνιακών πετρωμάτων που έχουν επιστρέψει οι διαστημικές αποστολές, έχουμε καταφέρει να συνδέσουμε τον αριθμό των κρατήρων με την απόλυτη ηλικία μιας επιφάνειας. Η χρονολόγηση των νέων δειγμάτων θα καλιμπράρει καλύτερα αυτή τη μέθοδο και θα βελτιώσει τις εκτιμήσεις μας για την ηλικία διάφορων συμβάντων στο Ηλιακό Σύστημα.

Αρχικά το Chang’e-5 θα φθάσει και θα μπει σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη (Orbiter). Στη συνέχεια θα αποκολληθεί ένα Lander (μια ανεξάρτητη διαστημοσυσκευή) το οποίο και θα προσεδαφιστεί στην επιφάνεια. Το Lander θα συλλέξει δείγματα τόσο από την επιφάνεια, όσο και από βάθος 2 μέτρων με τη βοήθεια ενός τρυπανιού. Στη συνέχεια ένα ξεχωριστό σκάφος ανόδου θα εκτοξευθεί για να συναντήσει το μητρικό σκάφος το οποίο θα περιφέρεται γύρω από τη Σελήνη. Αυτή είναι μία περίπλοκη φάση καθώς τα δείγματα πρέπει να μεταφερθούν στο μητρικό σκάφος, σε μία κάψουλα για την επιστροφή τους στη Γη. Τέλος το σκάφος θα αναχωρήσει για τη Γη, με στόχο την είσοδο στην ατμόσφαιρα και κάθοδο της κάψουλας με τα δείγματα κάπου στην Μογγολία.

Κάθε φάση της αποστολής είναι περίπλοκη, μα η Κίνα έχει εμπειρία από προηγούμενες αποστολές στη Σελήνη, με τελευταία τη Chang’e-4 το 2019, όπου τόσο ένα Lander όσο και ένα Rover (όχημα) προσεδαφίστηκαν με επιτυχία στην μακρινή πλευρά της Σελήνης.

Κώστας Σακκάς

Leave a Reply