Φορητό Ψηφιακό Πλανητάριο - Planetarium On The Go English version 

Το 2018 θα έχουμε τρεις εκτοξεύσεις διαστημικών σκαφών προς τη Σελήνη, μία προς τον Άρη, μία προς τον Ερμή και μία που θα “αγγίξει” τον Ήλιο! Δύο υφιστάμενες διαστημικές αποστολές θα προσεγγίσουν αστεροειδείς, ενώ θα δούμε και την πιο απομακρυσμένη συνάντηση με ένα μικροσκοπικό αντικείμενο της ζώνης του Κάιπερ. Παράλληλα, δεκατέσσερα άλλα διαστημικά σκάφη παραμένουν ενεργά σε διαστημικές αποστολές σε Αφροδίτη, Σελήνη, Άρη, Δία και στον νάνο πλανήτη Δήμητρα (Ceres).

Μερικές από τις διαστημικές αποστολές του 2018:

spacex dragon

Επανδρωμένες Αποστολές
SpaceX's Crew Dragon
Το διαστημόπλοιο Crew Dragon της SpaceX θα πραγματοποιήσει δοκιμαστική πτήση τον Απρίλιο προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) και εάν όλα πάνε καλά θα ακολουθήσει μία επανδρωμένη πτήση τον Αύγουστο.

CST 100 Starliner

Boeing’s CST-100 Starliner
Αντίστοιχα η Boeing, για λογαριασμό της NASA, σχεδιάζει δοκιμαστική πτήση του διαστημόπλοιου CST-100 Starliner προς τον ISS τον Αύγουστο και αντίστοιχη επανδρωμένη πτήση τον Νοέμβριο.

 international space station large

Διεθνής Διαστημικός Σταθμός (ISS)
Οι αποστολές ρουτίνας αλλαγής πληρώματος προς τον ISS θα συνεχιστούν, όσο μπορεί να θεωρηθεί ρουτίνα μία αποστολή στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό! Πέντε αποστολές είναι προγραμματισμένες για το 2018, 18 αστροναύτες θα βρεθούν φέτος στον ISS.

falcon heavy reveal 1

Εκτόξευση του SpaceX’s Falcon Heavy
Όταν εκτοξευθεί ο πύραυλος Falcon Heavy της SpaceX στις αρχές του 2018, θα είναι ο ισχυρότερος σε λειτουργία πύραυλος στον κόσμο με υπερδιπλάσια ισχύ από τον αμέσως προηγούμενο. Το Falcon Heavy σχεδιάστηκε από την αρχή για να μεταφέρει ανθρώπους στο διάστημα και τη διεξαγωγή επανδρωμένων αποστολών σε Σελήνη και Άρη.

Chandrayaan 2 Lander Rover

Σελήνη - Chandrayaan-2
Ο Ινδικός Οργανισμός Διαστημικής Έρευνας τον Μάρτιο του 2018 θα στείλει την αποστολή Chandrayaan-2 σαν συνέχεια της Chandrayaan-1 στη Σελήνη. Περιλαμβάνει μητρικό σκάφος (orbiter), σκάφος προσεδάφισης (lander) και σεληνιακό όχημα (rover).

Change 3

Σελήνη - Chang’e 4
Αντίστοιχα το Chang'e 4, η δεύτερη αποστολή προσεδάφισης της Κίνας στη Σελήνη, είναι μια συνέχεια των αποστολών Chang'e 1,2 και 3. Η αποστολή περιλαμβάνει ένα μητρικό σκάφος που θα περιφέρεται γύρω από τη Σελήνη (orbiter), ένα σκάφος προσεδάφισης (lander) και ένα όχημα (rover). Οι επιστήμονες της αποστολής εξετάζουν την προσσελήνωση στην απόμακρη πλευρά της Σελήνης, την πλευρά δηλαδή που δεν μπορούμε ποτέ να δούμε από τη Γη. Η εκτόξευση είναι προγραμματισμένη προς το τέλος του 2018.

Lunar X

Σελήνη – Lunar X
Ο χρόνος τελειώνει για το βραβείο των 20 εκ. δολαρίων του διαγωνισμού Google Lunar X Prize. Μέχρι της 31 Μαρτίου του 2018 μία από πέντε εναπομείνασες αποστολές πρέπει να προσεδαφίσει μία διαστημοσυσκευή στη Σελήνη, να ταξιδέψει 500 μέτρα και να μεταδώσει πίσω βίντεο και εικόνες υψηλής ευκρίνειας. Η αποστολή πρέπει να είναι ιδιωτικά χρηματοδοτούμενη. Σκοπός του βραβείου που τρέχει από το 2010 είναι να φέρει επανάσταση στη σεληνιακή εξερεύνηση, προωθώντας την καινοτομία και ξεκινώντας την ιδιωτική εξερεύνηση της Σελήνης και του διαστήματος. Ανεξάρτητα του αν οι αποστολές προλάβουν την τελική ημερομηνία, ο στόχος φαίνεται να έχει ήδη επιτευχθεί! Περισσότερα στην πλανηταριακή παράσταση “Επιστροφή στη Σελήνη για Πάντα” -- http://www.planetariumotg.gr/productions/50-back-to-the-moon.html

Parker Solar Probe

Αποστολή στον Ήλιο - Parker Solar Probe
Η διαστημοσυσκευή Parker Solar Probe της NASA θα είναι η πρώτη αποστολή που θα “αγγίξει” τον Ήλιο. Θα χρησιμοποιήσει επαναλαμβανόμενα τη βαρυτική ώθηση της Αφροδίτης μειώνοντας σε κάθε διέλευση το περιήλιο της τροχιάς, περνώντας όλο και πιο κοντά στον Ήλιο μέσα από το ηλιακό στέμμα, φθάνοντας σε απόσταση μόλις 6 εκατομμύρια km από την επιφάνεια του Ηλίου. Σε αυτή την απόσταση το σκάφος θα έχει αναπτύξει ταχύτητα περί τα 200 km/s, καθιστώντας το το ταχύτερα κινούμενο ανθρώπινο αντικείμενο στο διάστημα. Η εκτόξευση είναι προγραμματισμένη για το καλοκαίρι του 2018.

bepicolompo

Αποστολή στον Ερμή - BepiColombo
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) και η Ιαπωνική Υπηρεσία Αεροδιαστημικής Έρευνας (JAXA) ετοιμάζονται τον Οκτώβριο για το πρώτο τους ταξίδι στον Ερμή, τον πλησιέστερο στον Ήλιο πλανήτη. Το διαστημικό σκάφος θα υπόκειται σε μεγάλες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας με υψηλά 430 βαθμών Κελσίου και χαμηλά στους -170 βαθμούς. Το BepiColombo θα εκτοξευθεί τον Οκτώβριο του 2018 και θα φθάσει στον Ερμή το 2025.

 nasa.insight

Αποστολή στον Άρη - Insight
Το Insight της NASA (Interior Exploration using Seismic Investigations, Geodesy and Heat Transport) είναι ένα πρόγραμμα εξερεύνησης που θα προσεδαφίσει μία διαστημοσυσκευή στον Άρη για να μελετήσει το εσωτερικό του, τα βαθύτερα στρώματα του πλανήτη, καταγράφοντας σεισμούς, εντοπίζοντας θερμοκρασιακές διαφορές και κινήσεις τεκτονικών πλακών. Πέρα από μια αποστολή στον Άρη, το Insight είναι μία αποστολή εξερεύνησης των γήινων πλανητών. Θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τη διαδικασία σχηματισμού των πετρωδών πλανητών του εσωτερικού Ηλιακού Συστήματος, συμπεριλαμβανομένης της Γης, πριν από τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια. Η εκτόξευση είναι προγραμματισμένη για τον Μάιο του 2018.

Japan Hayabusa 2

Ραντεβού με Αστεροειδείς, με κοντινή στη Γη τροχιά
Hayabusa 2
Το διαστημικό σκάφος της Ιαπωνικής Υπηρεσίας Αεροδιαστημικής Έρευνας (JAXA) Hayabusa 2 που βρίσκεται ήδη στο διάστημα, θα φτάσει στο στόχο του τον αστεροειδή Ryugu τον Ιούλιο του 2018, σε μια προσπάθεια να επιστρέψει δείγματα αυτού του διαστημικού βράχου στη Γη. Ο προκάτοχός του Hayabusa, το 2005 έφτασε στον αστεροειδή Itokawa και, παρόλο που η αποστολή αυτή είχε μερικά απρόοπτα, κατάφερε να επιστρέψει στη Γη με μερικά μικροσκοπικά σωματίδια από τον αστεροειδή, δίνοντας σημαντικές πληροφορίες στους επιστήμονες. Οι μηχανικοί έχουν κάνει αρκετές βελτιώσεις στο Hayabusa 2, με σκοπό να αναπτύξουν με επιτυχία αρκετά μικρά σκάφη προσεδάφισης στην επιφάνεια του Ryugu και να επιστρέψουν ακόμα περισσότερο υλικό στη Γη. Το σκάφος αναμένεται να επιστρέψει στη Γη το 2020.

OSIRIS-REx
Αντίστοιχα το OSIRIS-REx της NASA θα προσεγγίσει τον αστεροειδή Benu τον Αύγουστο και θα ξεκινήσει την χαρτογράφησή του τον Οκτώβριο του 2018. Το σκάφος αναμένεται να επιστρέψει στη Γη με δείγματα υλικού το 2023.

Ζώνη του Κάιπερ
Η διαστημοσυσκευή New Horizons της NASA εκτοξεύθηκε το 2006 και το 2015 πέρασε δίπλα από τον Πλούτωνα μελετώντας τον νάνο πλανήτη. Στις 31 Δεκεμβρίου του 2018 θα συναντήσει τον δεύτερο στόχο της, το μικροσκοπικό αντικείμενο της ζώνης του Κάιπερ 2014 MU69 με διάμετρο περί τα 30 km. Ο μικροσκοπικός αυτός κόσμος πιθανότατα δεν θα είναι καλύτερα διακριτός, παρά σαν φωτεινό σημείο, μέχρι και μερικές ώρες πριν την κοντινότερη διέλευση της 1η Ιανουαρίου 2019. Προς το παρόν το New Horizons βρίσκεται σε αδράνεια και θα ξυπνήσει για την αποστολή στις 4 Ιουνίου.

Παράλληλα υπάρχουν 14 ακόμη αποστολές σε λειτουργία στο διάστημα πέρα από τη Γη, πλέον των Voyager 1 και 2 :

Αφροδίτη
Η διαστημοσυσκευή Akatsuki της Ιαπωνικής Υπηρεσίας Αεροδιαστημικής Έρευνας (JAXA) θα συνεχίσει και το 2018 να μελετά την Αφροδίτη.

Σελήνη
Τρεις δορυφόροι βρίσκονται σε λειτουργία γύρω από τη Σελήνη. Οι δορυφόροι ARTEMIS Ρ1 και Ρ2 ήταν αρχικά μέλη της επιτυχημένης αποστολής THEMIS σε τροχιά γύρω από τη Γη. Με την ολοκλήρωση της αποστολής THEMIS, δύο από τους πέντε δορυφόρους μεταφέρθηκαν στο φεγγάρι. Μέσω αυτής της νέας αποστολής που μετονομάστηκε σε ARTEMIS (Acceleration Reconnection Turbulence, and Electrodynamics of Moon Interaction with the Sun) οι επιστήμονες μελετούν τα σημεία Λαγκράνζ του συστήματος Γη-Σελήνη και τις αλληλεπιδράσεις της μαγνητόσφαιρας της Γης και του αδύναμου μαγνητισμού της Σελήνης με τον ηλιακό άνεμο.

Ο δορυφόρος Lunar Reconnaissance Orbiter βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη από το 2009. Χαρτογράφησε με λεπτομέρεια την επιφάνεια ώστε να προσδιορίσουμε τα μέρη της μελλοντικής ανθρώπινης παρουσίας στη Σελήνη, κατέγραψε θερμοκρασιακές διαφορές ημέρας-νύχτας και έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις πολικές περιοχές σε μέρη που πιθανώς να υπάρχει συνεχής πρόσβαση στην ηλιακή ακτινοβολία και σε μέρη που βρίσκονται μόνιμα στη σκιά. Φωτογράφισε επίσης τα διαστημόπλοια των αποστολών Απόλλων που παραμένουν μέχρι και σήμερα στο φεγγάρι.

 Apollo 17

Στη θέση προσσελήνωσης της αποστολής Απόλλων 17, οι ροδιές από το σεληνιακό όχημα φαίνονται καθαρά, καθώς και ίχνη από τα τελευταία βήματα αστροναυτών στο Φεγγάρι!

Άρης
Οχτώ συνολικά διαστημοσυσκευές μελετάνε αυτή τη στιγμή τον Άρη! Δύο οχήματα τα Opportunity και Curiosity κινούνται στην επιφάνεια του πλανήτη, διεξάγοντας πειράματα και στέλνοντας πληροφορίες πίσω στη Γη, ενώ έξι σκάφη βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τον Άρη, τα Mars Odyssey, Mars Express, Mars Reconnaissance Orbiter, Mars Orbiter Mission, MAVEN και το Trace Gas Orbiter.

Δήμητρα (Ceres) -- νάνος πλανήτης
Η NASA ενέκρινε μια δεύτερη παράταση της αποστολής Dawn στη Δήμητρα (Ceres), το μεγαλύτερο αντικείμενο στη ζώνη των αστεροειδών μεταξύ του Άρη και του Δία. Η διαστημοσυσκευή θα κατέβει σε χαμηλότερα από ποτέ υψόμετρα στο νάνο πλανήτη, γύρω από τον οποίο περιφέρεται από τον Μάρτιο του 2015.

Δίας
Η διαστημοσυσκευή Juno της NASA θα συνεχίσει να περιφέρεται γύρω από τον Δία. Τον Ιούλιο του 2018 θα εξετασθεί η παράταση της αποστολής και το πότε το Juno θα καταστραφεί εισερχόμενο στην ατμόσφαιρα του πλανήτη.

Voyager 1 και 2
Τα Voyager 1 και 2 συνεχίζουν να απομακρύνονται από εμάς, πολύ πέρα από τη ζώνη του Κάιπερ. Πρόσφατα η NASA έδωσε με επιτυχία εντολή στο Voyager 1 να χρησιμοποιήσει τους εφεδρικούς του προωθητές για πρώτη φορά μετά από 37 χρόνια. Το Voyager 1 απέχει 141 αστρονομικές μονάδες από τη Γη και το Voyager 2 απέχει 117 (Αστρονομική Μονάδα είναι η απόσταση Γης-Ήλιου).

--

Κωνσταντίνος Σακκάς
Δ/ντης Φορητού Ψηφιακού Πλανητάριου