Φορητό Ψηφιακό Πλανητάριο - Planetarium On The Go English version 

Αύριο Παρασκευή, το διαστημικό σκάφος OSIRIS-REx της NASA θα περάσει πάνω από τον Νότιο Πόλο της Γης, εκμεταλλευόμενο την βαρύτητα και την ορμή της Γης ώστε να αλλάξει την τροχιά του προς έναν κοντινό αστεροειδή που ονομάζεται Bennu (Μπενού). Το OSIRIS-REx εκτοξεύθηκε πριν από ένα χρόνο και θα φτάσει στο Bennu το επόμενο έτος και αφού μελετήσει τον αστεροειδή για δύο χρόνια, θα πραγματοποιήσει ένα χαμηλό πέρασμα το 2020 αγγίζοντας με έναν ειδικό βραχίονα τον αστεροειδή για να συλλέξει πετρώματα, πριν φύγει το 2021 και επιστρέψει το δείγμα στη Γη το 2023. Σίγουρα το OSIRIS-REx θα διανύσει πολύ δρόμο για να φτάσει σε αυτόν το διαστημικό βράχο, αφού ήδη ολοκλήρωσε μία περιφορά γύρω από τον Ήλιο και τώρα επιστρέφει στη Γη για να αλλάξει την πορεία του προς τον στόχο του.

OSIRIS REx 

Ο ελιγμός αυτός, η κοντινή διέλευση σε ένα μεγάλο σώμα, ονομάζεται βαρυτική ώθηση ή βαρυτική εκσφενδόνιση. Χρησιμοποιείται πολύ συχνά στις διαστημικές αποστολές είτε για να αλλάξουμε την κλίση του επιπέδου της τροχιάς ενός διαστημοπλοίου είτε για να αλλάξουμε την ταχύτητά του, επιταχύνοντας ή επιβραδύνοντάς το. Αν και ο ελιγμός απαιτεί επιπλέον χρόνο για να φθάσουμε στο στόχο μας - ακόμη και αρκετά έτη - η εξοικονόμηση καυσίμων είναι τέτοια που πολλές φορές είναι ο μόνος τρόπος για να φθάσουμε.

Ο Bennu είναι ένας κοντινός αστεροειδής με τροχιά παρόμοια με της Γης (παρεμπιπτόντως έχει πιθανότητα 1 στις 2.700 να συγκρουστεί με τον πλανήτη μας μέχρι το τέλος του 22ου αιώνα). Όμως οι τροχιές δεν είναι ακριβώς ίδιες, το επίπεδο της τροχιάς του Bennu έχει κλίση 6,2 μοίρες σε σχέση με της Γης. Και αυτός είναι ο λόγος για τον αυριανό ελιγμό. Η βαρυτική εκσφενδόνιση θα επιτρέψει στην ομάδα ελέγχου να αλλάξει την τροχιά του OSIRIS-REx ώστε να ταιριάζει με του Bennu, κάτι που δεν θα καταφέρναμε διαφορετικά ακόμη και εάν καταναλώναμε όλα τα διαθέσιμα καύσιμα του OSIRIS-REx.

Και τα καύσιμα είναι πολύ σημαντικά, ειδικά σε αυτή την αποστολή, γιατί όταν το OSIRIS-REx φθάσει στον Bennu, ο αστεροειδής μήκους 492 μέτρων θα γίνει το μικρότερο αντικείμενο γύρω από το οποίο θα έχει τεθεί σε τροχιά ένα διαστημικό σκάφος. Αυτό αποτελεί μια μεγάλη πρόκληση πλοήγησης για την ομάδα ελέγχου, καθώς το να συλληφθεί το σκάφος από την ασθενή βαρύτητα του αστεροειδούς αλλά και το να παραμένει σε τροχιά, θα είναι μία επίπονη διαδικασία που θα απαιτεί συνεχώς μικρές διορθωτικές πυροδοτήσεις.

Ας ετοιμαστούμε λοιπόν για την αυριανή βαρυτική εκσφενδόνιση, έναν ντελικάτο στροβιλισμό σε ένα διαστημικό χορό μαθηματικής ακρίβειας και μηχανικής τόλμης.

Κώστας Σακκάς

Διευθυντής Φορητού Ψηφιακού Πλανητάριου

Εκπαιδευτικές Προβολές - Επιστημονικές Δράσεις