Ηπειρωτικός Αγών

Καινοτόμες ιδέες φαίνεται πως φέρνει η κρίση και μια από αυτές δίνει τη δυνατότητα σε μικρούς και μεγάλους να έρθουν σε επαφή με την αστρονομία και να μάθουν τα μυστικά του σύμπαντος.

Για τον πολιτικό μηχανικό Κώστα Σακκά η μελέτη της αστρονομίας, έστω και ερασιτεχνικά, πηγαίνει αρκετά χρόνια πίσω, καθώς ασχολείται ενεργά από το 1999 διοργανώνοντας εκδηλώσεις και αστροπαρατηρήσεις σε σχολεία, δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους και κάνοντας συστηματικά παρουσιάσεις και μαθήματα αστρονομίας σε σχολεία.

Η αγάπη για την αστρονομία και το κοινό όραμα με τον φίλο και συγγενή του πλέον, επί 41 χρόνια αστρονόμο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Νίκο Ματσόπουλο, τον γιό του Θεοφάνη Ματσόπουλο, εξειδικευμένο αστροφωτογράφο και συνεργάτη του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO), και τον αδελφό του, επίσης πολιτικό μηχανικό, Χρήστο Σακκά, οδήγησαν στην πρωτότυπη, όσο και «γενναία» απόφαση, για τη δημιουργία του πρώτου ψηφιακού κινητού πλανητάριου στα Γιάννενα, αλλά και στην Ελλάδα.

«Επιδίωξή μας είναι να γίνει βιώσιμη η λειτουργία του, καθώς, όπως όλες οι ιδιωτικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα, είναι δύσκολο να ανταπεξέλθουν στους φόρους, τις εισφορές και το σύνολο των επιβαρύνσεων. Το θετικό είναι ότι είναι κινητό, δηλαδή αν δεν μπορέσει να σταθεί εδώ, μπορούμε να το μεταφέρουμε σε άλλες χώρες», αναφέρει ο Κώστας στον «Η.Α.».

Σε ολόκληρο τον κόσμο υπάρχουν περισσότερα από 700 πλανητάρια, πολλά από αυτά ιδιωτικά, τα οποία επισκέπτονται κυρίως μαθητές σχολείων. Στην Ελλάδα, υπάρχουν μόνο τα δύο πλανητάρια σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, για τα οποία οργανώνονται εκδρομές από τα σχολεία.

Έτσι, η ιδέα του να μπορεί ένα κινητό πλανητάριο να επισκέπτεται τα σχολεία, αντί να συμβαίνει το αντίθετο, αλλά και να ταξιδεύει ακόμη και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές, σε βιβλιοθήκες, αθλητικά κέντρα ή άλλους κατάλληλους χώρους, φαίνεται να έχει εξαιρετικές προοπτικές.

Παράλληλα, το κινητό πλανητάριο των… Ιωαννίνων είναι ψηφιακό, δίνοντας τη δυνατότητα υψηλής ποιότητας απεικονίσεων. Όπως επισημαίνουν οι εμπνευστές της ιδέας, «το Φορητό Ψηφιακό Πλανητάριο προβάλλει ψηφιακές παραστάσεις ημισφαιρικής οθόνης πλήρους θόλου, 360◦. Οι εικόνες προβάλλονται σε όλη την εσωτερική επιφάνεια του θόλου, ώστε να περιβάλλουν πλήρως το κοινό. Με εκπληκτικά γραφικά και προηγμένες προσομοιώσεις σε υπολογιστή, καθηλώνει τους θεατές δημιουργώντας ένα απίστευτα εντυπωσιακό περιβάλλον που συναρπάζει».

Παράλληλα, μετά τις παραστάσεις, ακολουθεί παρατήρηση του έναστρου ουρανού με τηλεσκόπια το βράδυ ή παρατήρηση του Ηλίου κατά τη διάρκεια της ημέρας (εφόσον το επιτρέπουν οι καιρικές συνθήκες), προσφέροντας άμεση επικοινωνία με το κοινό.

«Το ενδιαφέρον, των παιδιών κυρίως, είναι πάρα πολύ μεγάλο, ακόμα και αν δε διδάσκονται αστρονομία στο σχολείο. Γνωρίζουν αρκετά πράγματα και θέλουν να μαθαίνουν. Δε μου έχει τύχει ποτέ όλα αυτά τα χρόνια στις εκδηλώσεις που κάνω, να κάνουν φασαρία ή να βαριούνται», σημειώνει.

Αγάπη αλλά και γνώση

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης με τον Κ. Σακκά, στα γραφεία της εφημερίδας, το όνομα του Θεοφάνη Ματσόπουλου ήταν αυτό που ακούστηκε τις περισσότερες φορές. Αν και νεαρός σε ηλικία, ο νεότερος-και ο πρώτος Έλληνας- απεσταλμένος του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) στην έρημο της Atacama στη Χιλή, για να πάρει φωτογραφίες από τα μεγαλύτερα αστρονομικά παρατηρητήρια στον κόσμο, αποτελεί και ο ίδιος ένα παράδειγμα πρωτοπορίας και καινοτομίας.

Έχοντας βέβαια ως «βάση» τον πατέρα του, επέλεξε μια επαγγελματική πορεία που για πολλούς μοιάζει «άπιαστη», ειδικά στην Ελλάδα. Φωτογραφίζει τοπία με φόντο τον έναστρο ουρανό, αστρονομικά φαινόμενα και ουράνια αντικείμενα βαθέως ουρανού με τη χρήση διαφόρων τηλεσκοπίων στο ιδιόκτητο αστεροσκοπείο του και, ως συνέχεια αυτών, δημιούργησε και σκηνοθέτησε ντοκιμαντέρ για πλανητάρια, τα οποία προβάλλονται σε περισσότερα από 800 πλανητάρια στον κόσμο και έχουν μεταφραστεί σε 18 γλώσσες. 

Τα ντοκιμαντέρ “From Earth To The Universe” και “The Hot and Energetic Universe” καθώς και περισσότερα από 300 video clip, time-lapses και 3D animation βρίσκονται στην ιστοσελίδα του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου και διανέμονται δωρεάν, με σκοπό τη διάδοση της επιστήμης της aστρονομίας στο ευρύ κοινό. Αυτά τα ντοκιμαντέρ, παραγωγές του Φάνη Ματσόπουλου, είναι που θα παρουσιάζονται στο κοινό που θα βρεθεί στο κινητό ψηφιακό πλανητάριο.

Συνεργάζεται, επίσης, με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών λαμβάνοντας αστροφωτογραφίες από το ιστορικό τηλεσκόπιο Newall και το υπερσύγχρονο τηλεσκόπιο «Αρίσταρχος». Έχει παρουσιάσει τρεις εκθέσεις φωτογραφίας: «Η Ελλάδα των Άστρων», «Μεταξύ Ουρανού και Γης», «Αρχαία Κόρινθος» στην Αθήνα, τα Γιάννενα, την Κόρινθο και άλλες πόλεις και νησιά της Ελλάδας, ενώ έχει συμμετάσχει σε περισσότερα από 40 παγκόσμια φεστιβάλ ντοκιμαντέρ και φωτογραφίας. 

Το όνομα του Νίκου Ματσόπουλου, από την άλλη πλευρά, έχει γίνει γνωστό τα τελευταία χρόνια στα Γιάννενα, χάρη στη δημιουργία του Αστεροσκοπείου Φραγκάδων και τις μοναδικού ενδιαφέροντος βραδιές αστροπαρατήρησης, που έχουν περάσει εκεί δεκάδες Γιαννιώτες και όχι μόνο. Από το πτυχίο του ναυπηγού μηχανικού, βρέθηκε στο Αστρονομικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, όπου από το 1995 έως και τη συνταξιοδότησή του το 2014, υπήρξε ο υπεύθυνος για τη δημιουργία, υποστήριξη και ανάπτυξη του Κέντρου Επισκεπτών του Ινστιτούτου Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης στην Πεντέλη.

Τέλος, την ομάδα συμπληρώνει ο Χρήστος Σακκάς, που μαζί με τον Κώστα έχουν αναλάβει το στήσιμο του πλανηταρίου για τις παραστάσεις, μια διαδικασία καθόλου εύκολη, αν σκεφτεί κανείς ότι απαιτούνται περίπου δυόμιση ώρες πριν και μετά από κάθε παράσταση.

Η πρώτη «επίσημη» πάντως παράσταση γίνεται τη Δευτέρα για τα παιδιά της Κιβωτού του Κόσμου, στην Πωγωνιανή, ενώ πολύ σύντομα θα ακολουθήσει και μια στα Γιάννενα.

πηγή: http://www.agon.gr